Świat zapisany w dokumencie — retrospektywa Elizy Kubarskiej i najciekawsze filmy dokumentalne ostatnich miesięcy na 20. BNP Paribas Dwa Brzegi

Od Himalajów i Grenlandii po internetową „manosferę” i rodzinne dramaty — filmy dokumentalne na 20. BNP Paribas Dwa Brzegi zabiorą widzów w niezwykłą podróż przez współczesny świat. Jednym z najważniejszych elementów tej części programu będzie retrospektywa „Mój wiek XXI”, ukazująca twórczość dokumentalistki Elizy Kubarskiej.

Retrospektywa Elizy Kubarskiej

Twórczość Elizy Kubarskiej wymyka się prostym definicjom kina górskiego czy podróżniczego. Reżyserka, będąca również alpinistką i absolwentką Akademii Sztuk Pięknych, tworzy filmy dokumentalne, w których spektakularne krajobrazy stają się tłem dla opowieści o człowieku, jego wierzeniach i granicach.

Retrospektywa obejmie najważniejsze filmy reżyserki. Co się wydarzyło na wyspie Pam? (2010) przenosi nas na bezludną wyspę w południowej Grenlandii, a Badjao. Duchy z morza (2014) na wody u wybrzeży Borneo. W K2. Dotknąć nieba (2015) śledzimy losy młodych wspinaczy podążających śladami rodziców legend polskiego himalaizmu. Być kobietą w Himalajach (2018) to inspirująca opowieść o himalaistkach, które przełamywały bariery nie tylko wysokości, lecz także społecznych stereotypów. Program uzupełnia Ściana cieni (2020), czyli poruszająca historia rozgrywająca się u stóp świętej himalajskiej góry Kumbhakarna.

Integralną częścią retrospektywy będzie Lekcja kina z udziałem Elizy Kubarskiej oraz producentki Moniki Braid. Spotkanie poświęcone zostanie kulisom powstawania filmów dokumentalnych zarówno od strony reżyserskiej, jak i producenckiej, pracy w ekstremalnych warunkach oraz budowaniu relacji z bohaterami.

Dokumentalne portrety współczesności

Współczesne kino dokumentalne już dawno przestało być wyłącznie zapisem rzeczywistości. Dziś staje się pretekstem do przenikliwych rozmów o świecie, o samotności, kryzysach, pamięci, relacjach, tożsamości i pytaniach, na które nie ma prostych odpowiedzi.

Jednym z najgłośniejszych tytułów są nagrodzeni na MDAG Kandydaci śmierci Macieja Cuske, nazywani „dokumentalnym Boyhood”. To opowieść o dorastaniu trzech przyjaciół zakochanych w kinie, których reżyser obserwował przez kilkanaście lat. Zabawa i śmiech przeplatają się ze scenami pełnymi szczerości, emocji i wzruszeń. Z intymnego portretu młodości powstaje uniwersalna historia o marzeniach.

Nagrodzony na Krakowskim Festiwalu Filmowym Silver Natalii Koniarz przenosi widzów do boliwijskiej góry Cerro Rico, gdzie zachwycające obrazy skrywają opowieść o codziennym zmaganiu się z losem. Z kolei Bez końca Michała Marczaka to kontemplacyjny film o rodzicach, którzy po zaginięciu syna próbują odnaleźć sens życia.

Dokument potrafi również rozbrajać rzeczywistość humorem. Arek. Mama. Panorama Mikołaja Janika to pełna ciepła historia artysty przeżywającego twórczy kryzys, który podczas poszukiwań zaginionego dzieła odkrywa przede wszystkim samego siebie. Miłośników kina przyrodniczego zachwycą nagrodzone Cezarami Pieśni lasu Vincenta Muniera — poetycka medytacja nad naturą, rodzinnymi więziami i sztuką uważnego patrzenia autorstwa twórcy Ducha śniegów.

Przypomnimy także postać księdza Jana Kaczkowskiego. Dzień dziecka księdza Jana Kaczkowskiego Artura Wierzbickiego nie jest klasyczną biografią, lecz opowieścią o człowieku, który swoją empatią i odwagą zmieniał życie innych. Jednym z najbardziej aktualnych filmów są Wyznania szwedzkiego mężczyzny Hampsusa Lindera. Samotny ojciec i deklarujący się jako feminista wyrusza na konserwatywny zjazd mężczyzn, chcąc zrozumieć źródła ich gniewu. Ta reporterska podróż stopniowo zamienia się w wieloletnie zanurzenie w świecie internetowej „manosfery” i staje się przenikliwą analizą współczesnego kryzysu męskości.

„Filmowe portrety sztuki” i „Muzyka — moja miłość”

Wiele ciekawych dokumentów znajdzie się również w sekcji „Filmowe portrety sztuki”. Zobaczymy tam premierowy pokaz filmu Julia Pirotte — piękno i siła w reżyserii Ewy Pytki, nagrodzony na KFF Igrając z diabłem Piotra Małeckiego i Macieja Nabrdalika, Bracia Lumière. Przygoda trwa! Thierry’ego Frémauxa oraz Tajemnica Gwiaździstej Eskadry Jana Borowca. W sekcji „Muzyka — moja miłość” polecamy Orkiestrę Kuby Kossaka, Broken English Iaina Forsytha i Jane Pollard oraz zapraszamy w niezwykłą podróż w czasie z filmem Monterey Pop D.A. Pennebakera. To nie wszystkie nowości — szczegółowy program wszystkich sekcji opublikujemy na naszej stronie już 17 lipca.

20. BNP Paribas Dwa Brzegi odbędzie się w dniach 1–9 sierpnia 2026 roku w Kazimierzu Dolnym.
Zachęcamy do śledzenia aktualności w newsletterze i mediach społecznościowych oraz zapraszamy do festiwalowego sklepu: dwabrzegi.pl/sklep