Mój wiek XXI — Jan Komasa
Jan Komasa od debiutu w roku 2004 udowadnia, że potrafi łączyć ambitne kino autorskie z tematami, które najmocniej rezonują ze współczesnością. Jego filmy zdobywały nagrody na najważniejszych festiwalach, były nominowane do Oscara, przyciągały miliony widzów i wywoływały dyskusje daleko wykraczające poza świat filmu.
Twórczość Komasy wyróżnia niezwykła umiejętność zamieniania głośnych społecznych tematów w opowieści o ludziach wykluczonych, zagubionych i poszukujących swojego miejsca. Bohaterami jego filmów są outsiderzy, osoby odrzucone przez otoczenie, próbujące przekroczyć społeczne, klasowe i moralne granice. Reżyser nie ocenia ich jednoznacznie, lecz stawia widza przed trudnymi pytaniami o odpowiedzialność, wolność, wiarę i naturę zła. Jednocześnie swobodnie łączy różne gatunki filmowe: dramat społeczny, thriller psychologiczny, kino historyczne czy dystopię, tworząc charakterystyczny, rozpoznawalny język filmowy. W jednym z wywiadów mówił: „Stawiam kamerę i filmuję te nasze strachy. Może po to, żeby lepiej przygotować się na moment, kiedy to przyjdzie? Zmiana jednak najczęściej przychodzi z kierunku, którego najmniej się spodziewasz. Trudno to przewidzieć i trudno się z tym pogodzić”.
Retrospektywę otworzy najnowszy film Dobry chłopiec (2025), czyli przewrotny thriller psychologiczny z elementami czarnej komedii o moralności, wolności i relacjach władzy. W programie znalazła się także Oda do radości (2005), jeden z najważniejszych filmów o pokoleniu dorastającym po transformacji ustrojowej, oraz telewizyjna Golgota wrocławska (2008), poruszająca opowieść o stalinowskich represjach i pamięci o ich ofiarach. Publiczność zobaczy również Powstanie Warszawskie (2014), wyjątkowy film zmontowany z autentycznych kronik nakręconych podczas walk w 1944 roku.
Przełomem w karierze reżysera była Sala samobójców (2011), historia samotnego nastolatka uciekającego w świat internetu i wirtualnej rzeczywistości. W nominowanym do Oscara Bożym Ciele (2019) Komasa opowiada o młodym mężczyźnie podszywającym się pod księdza, podejmując temat wiary, przebaczenia i społecznych podziałów. W Sali samobójców. Hejter (2020) przygląda się mechanizmom manipulacji, mowie nienawiści i sile mediów społecznościowych, natomiast Rocznica (2025), jego pierwszy amerykański film, staje się niepokojącą opowieścią o politycznej polaryzacji i kryzysie demokracji.
Retrospektywa filmów Jana Komasy należy do cyklu pokazów pod hasłem „Mój wiek XXI”. To prezentacja młodych twórców i twórczyń, którzy zadebiutowali u progu XXI wieku, a których dorobek obejmuje wymierne sukcesy, w tym nagrody na międzynarodowych festiwalach. Jakie są ich artystyczne poszukiwania, wybory, jak widza sztukę filmową i otaczający ich świat.
Retrospektywa będzie nie tylko okazją do przypomnienia najważniejszych dzieł Jana Komasy, lecz także do spojrzenia na ostatnie dwie dekady przez pryzmat kina. Jego filmy tworzą portret współczesności, świata pełnego niepokojów, podziałów i moralnych dylematów, w którym prowokacja staje się początkiem ważnej rozmowy. Na Festiwalu BNP Paribas Dwa Brzegi ta rozmowa rozwinie się podczas spotkania: Lekcja kina. Spowiedź twórcy filmowego z udziałem Jana Komasy.
